خوردن چه مقدار زعفران در بارداری خطرناک است؟

مصرف بیش از حدود 5 گرم زعفران در روز می‌تواند تأثیرات سمی داشته و انقباضات رحم را تحریک کند؛ به همین خاطر منجر به افزایش احتمال زایمان زودرس یا سقط می‌شود. از قدیم‌الایام شنیده‌ایم که زعفران می‌تواند باعث سقط جنین شود، اما از طرفی توصیه‌هایی برای مصرف آن جهت زیبا شدن نوزاد یا زایمان راحت نیز وجود دارد؛ اما مرز بین فایده و خطر کجاست؟ اگر علاقه‌مندید که در رابطه با خطرات مصرف زعفران در دوره بارداری اطلاعات بیشتری به دست آورید، از شما دعوت می‌کنیم در ادامه با فروشگاه تک زر همراه باشید.

نکته مهم: لطفاً توجه داشته باشید که این اطلاعات صرفاً جهت آگاهی است و هرگونه تغییر در رژیم غذایی دوران بارداری باید حتماً با مشورت پزشک متخصص انجام شود.

آیا مصرف زعفران در دوران بارداری مجاز است؟

به این سوال نمی‌توان پاسخ بله یا خیر به صورت قطعی داد؛ چرا که میزان مصرف و زمان مصرف زعفران دو عامل مهم هستند. زعفران یک چاشنی ساده در غذاست که مصرف آن در حالت عادی بی‌خطر است؛ اما زمانی که آن را به عنوان دارو یا به صورت دمنوش‌های غلیظ مصرف می‌کنید، باید یک سری نکات را در نظر داشته باشید. دکتر Surabhi Siddhartha می‌گوید:

«اگر زعفران را متوسط و با مشورت متخصص زنان خود مصرف کنید، به یکی از بهترین چیزهایی تبدیل می‌شود که می‌توانید در دوران بارداری بخورید.»

تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده به ما نشان می‌دهد که ترکیبات فعال موجود در زعفران مثل کروسین و سافرانال می‌توانند بر عضلات صاف رحم تأثیر بگذارند. بنابراین، مصرف اندک زعفران خطری ندارد، اما مصرف آن به عنوان دارو بدون نظارت پزشک در دوره بارداری ممنوع است.

خوردن چه مقدار زعفران در بارداری خطرناک محسوب می‌شود؟

مصرف کمتر از 1.5 گرم در روز در ماه‌های میانی بارداری معمولاً ایمن است؛ با این حال برخی پزشکان توصیه می‌کنند که حتی این مقدار هم باید کنترل ‌شده مصرف شود و در حد 20 الی 30 میلی گرم برابر با چند رشته نازک باشد. مصرف بیش از 5 گرم زعفران در روز برای بانوان باردار بسیار خطرناک است. این مقدار زعفران به عنوان یک محرک قوی رحم عمل کرده و خطر سقط جنین را به طرز چشمگیری افزایش خواهد داد.

مقادیر بالاتر حدود 10 الی 20 گرم زعفران نه تنها برای جنین، بلکه برای خودِ مادر نیز تهدیدکننده بوده و می‌تواند باعث ایجاد مسمومیت شدیدی شود.

عوارض مصرف بیش از حد زعفران در بارداری

مصرف بیش از حد زعفران به ویژه به صورت دمنوش‌های غلیظ یا شربت‌های سنگین می‌تواند عوارض متعددی را در دوره بارداری برای مادر و جنین داشته باشد؛ در ادامه مهم‌ترین عوارض را مورد بررسی قرار می‌دهیم:

خطر سقط جنین و زایمان زودرس

جدی‌ترین نگرانی که در مورد زعفران وجود دارد، خاصیت انقباضی آن است. زعفران می‌تواند باعث تحریک عضلات رحم شود. در ماه‌های اول، این انقباضات می‌تواند منجر به جدا شدن جفت و سقط جنین گردد. در ماه‌های آخر نیز، مصرف کنترل‌ نشده ممکن است فرآیند زایمان را زودتر از موعد آغاز کرده و منجر به تولد نوزاد نارس شود.

خونریزی و لکه‌بینی

زعفران خاصیت رقیق‌کنندگی خون را نیز دارد. در دوره بارداری بدن مادر حساسیت بیشتری داشته و به همین خاطر مصرف بیش از حد زعفران می‌تواند خطر خونریزی یا لکه‌بینی را افزایش دهد.

مشکلات گوارشی و تشدید ویار

بسیاری از مادران را دیده‌ایم که در ماه‌های اول بارداری با مشکلاتی مثل تهوع و استفراغ مواجه هستند. باید بدانید که مصرف زعفران در دوزهای بالا می‌تواند منجر به تهوع، استفراغ و اسهال شود که نه تنها حال مادر را در این شرایط بدتر می‌کند، بلکه باعث کم آبی بدن نیز شده که این موضوع برای جنین ضرر دارد.

سرگیجه و کاهش فشار خون

زعفران روی کاهش فشار خون نیز موثر بوده و از آن جایی که بسیاری از خانم‌های باردار به طور طبیعی مستعد افت فشار هستند، مصرف زیاد زعفران می‌تواند موجب ضعف، سرگیجه شدید و حتی بی‌هوشی آن‌ها شود و خطر زمین خوردن و آسیب‌های فیزیکی را بالا ببرد.

مصرف زعفران در سه‌ماهه‌های مختلف بارداری

مادر باردار در طول این دوره با سه فاز مختلف مواجه می‌شود؛ در نتیجه باید در هر یک از بازه‌های زمانی سه ماهه عملکرد متفاوتی داشته باشد.

چه افرادی باید در بارداری کاملاً از زعفران پرهیز کنند؟

اگر مادر سه ماهه دوم بارداری را طی می‌کند و پزشک نیز اجازه مصرف مقدار کم زعفران را به او داده باشد، با این حال باید در نظر بگیرد که اگر جزو یکی از گروه‌های زیر است، زعفران مصرف نکند.

• سابقه سقط جنین: چنانچه قبلاً تجربه سقط جنین یا زایمان زودرس را داشته‌اید، رحم شما ممکن است که نسبت به محرک‌ها حساسیت بیشتری نشان دهد.
• حساسیت گیاهی: افرادی که به گیاهانی مانند لولیوم (چمن)، زیتون یا سایر اعضای خانواده زنبقیان حساسیت دارند، ممکن است به زعفران هم واکنش آلرژیک نشان دهند.
• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون: اگر پزشک برایتان آسپرین یا هپارین تجویز کرده است، مصرف زعفران که خودش رقیق‌کننده است خطر خونریزی را بالا می‌برد.
• اختلال دوقطبی: زعفران بر سطح سروتونین مغز اثر می‌گذارد و می‌تواند نوسانات خلقی را در مادرانی که سابقه اختلال دوقطبی دارند، تشدید کند.

جمع‌بندی و توصیه‌های ایمن درباره مصرف زعفران در بارداری

در نهایت باید بدانید که زعفران ماده‌ای قدرتمند است که نباید در دوره بارداری بیش از حد مصرف شود. با وجود این که عطر و طعم زعفران بی‌نظیر است و قطعا خرید زعفران برای شما نیز محبوبیت بالایی دارد، اما سلامتی شما و فرزندتان نسبت به هر چیز دیگری اولویت دارد. در سه ماه اول کاملاً پرهیز کنید. در ماه‌های بعد، تنها در صورتی که پزشکتان اجازه داد، به مقدار بسیار اندک در حد رنگ دادن به برنج استفاده کنید. هرگز به قصد درمان افسردگی یا القای زایمان، خودسرانه دمنوش زعفران نخورید. در آخر، همیشه قبل از اضافه کردن هر ادویه دارویی به رژیم غذایی خود، با پزشکتان مشورت کنید.

سوالات متداول

1. آیا خوردن شیر و زعفران باعث زیبا و سفید شدن نوزاد می‌شود؟

خیر، این یک باور عامیانه است و پایه علمی ندارد. رنگ پوست و چهره نوزاد کاملاً وابسته به ژنتیک پدر و مادر است و هیچ خوراکی خاصی نمی‌تواند DNA جنین را تغییر دهد.

2. آیا نوشیدن یک فنجان شربت زعفران در مهمانی خطرناک است؟

اگر در سه ماهه اول هستید، بهتر است از نوشیدن آن خودداری کنید. در ماه‌های بعد، اگر غلظت زعفران کم باشد و فقط یک بار اتفاق بیفتد، معمولاً خطرناک نیست، اما تکرار آن توصیه نمی‌شود.

3. آیا مصرف قرص‌ها یا مکمل‌های حاوی زعفران در بارداری مجاز است؟

خیر، مکمل‌ها معمولاً حاوی دوزهای متمرکز و بالای عصاره زعفران هستند که بسیار خطرناک‌تر از زعفران خوراکی معمولی است و باید در بارداری قطع شوند مگر با دستور مستقیم پزشک.

4. اگر تصادفا کمی زعفران در غذایم بود چه کنم؟

نگران نباشید. مقدار اندکی زعفران که برای طعم دادن به خورشت یا برنج استفاده می‌شود مخصوصاً بعد از سه ماهه اول معمولاً باعث سقط نمی‌شود. استرس برای شما بدتر از آن مقدار ناچیز زعفران است.